معرفی رشته میکروبیولوژی، مقطع کارشناسی پیوسته

هدف رشته میکروبیولوژی تربیت کارشناسان متعهد و متخصص آشنا به مفاهیم اساسی زیست شناسی است که با گذرانیدن دروس الزامی تخصصی و اختیاری بتوانند نیازهای مراکز آموزش عالی، پژوهشی، تولیدی و خدماتی به کارشناسان متخصص در زمینه های مذکور را بر طرف نمایند.

با توجه به نقش انکار ناپذیر میکروارگانیسم ها در ابعاد مختلف زندگی بشر، از جمله در حوزه های سلامت، صنعت، انرژی و کشاورزی ضرورت دارد تا جنبه های مختلف زیست شناسی و زیست فناوری میکروارگانیسم ها مطالعه، کشف و توسعه یابد. این اهمیت با توجه به نقش ویژه میکروبیولوژی در ارتقاء کیفیت و کمیت زندگی بشر لازم است تا حضور و نفوذ این علم به عنوان یک علم راهبردی در جامع آشکار و توسعه یابد. اهمیت این موضوع وقتی آشکار می شود که توجه شود که این سهم و نفوذ از فقط 1% از میکروارگانیسم های کشف شده در زمان حاضر نشأت می گیرد. تاثیر مطالعه سیستمیک زیست شناسی میکروارگانیسم ها در سطوح مختلف سلولی، مولکولی، طبقه بندی و درک سازوکار حیات در این موجودات زنده و نیز کشف حوزه نفوذ میکروبیولوژی در حوزه های دیگر علوم و فناوری در جهان روزافزون و دست آورد های چنین علمی برای توسعه و استقلال کشور بسیار ضروری و انکار ناپذیر است. در یک کلام می‌توان میکروبیولوژی را از جمله علوم قدرت ساز در کشور نامید. بنابراین ضرورت تربیت افرادی که با تسلط در رشته میکروبیولوژی بتوانند به عنوان نیرو‌های متخصص نیازهای تخصصی کشور را تامین نمایند بسیار محرز است. 

ادامه تحصیل و گرایش‌ها

فارغ التحصیلان کارشناسی پیوسته میکروبیولوژی می توانند برای مقطع کارشناسی ارشد در 4 گرایش زیر ادامه تحصیل دهند:

  • گرایش زیست شناسی میکروب های بیماری زا که به مطالعه فعالیت زیستی ویروس ها، باکتری ها و قارچ های بیماری زا می پردازد.
  • گرایش میکروبیولوژی صنعتی که به کاربرد میکرو ارگانیسم ها در صنعت و فناوری می پردازد.
  • گرایش میکروبیولوژی محیطی که به کاربرد میکرو ارگانیسم ها در محیط زیست می پردازد.
  • گرایش سیستماتیک و بوم شناسی که به شناخت میکرو ارگانیسم ها، تنوع زیستی و طبقه‌بندی آنها می پردازد تا دسترسی به انواع میکروارگانیسم ها را برای مطالعات بنیادی و کاربردی امکان پذیر سازد.

دروس تخصصی

مبانی زیست شناسی سلولی و مولکولی، آزمایشگاه مبانی زیست شناسی سلولی، بیوشیمی ساختار، آزمایشگاه بیوشیمی ساختار، بیوشیمی متابولیسم، آزمایشگاه بیوشیمی متابولیسم، ژنتیک پایه، آزمایشگاه ژنتیک پایه، ژنتیک مولکولی، آزمایشگاه ژنتیک مولکولی، ساختار و تنوع جانوری، آزمایشگاه ساختار و تنوع جانوری، مبانی فیزیولوژی جانوری، آزمایشگاه مبانی فیزیولوژی جانوری، ساختار و تنوع گیاهی، آزمایشگاه ساختار و تنوع گیاهی، مبانی فیزیولوژی گیاهی، آزمایشگاه مبانی فیزیولوژی گیاهی، مبانی زیست شناسی تکوینی، تکامل، اکولوژی عمومی، آمار زیستی، کارگاه آمار زیستی، ساختار و تنوع میکروبی، آزمایشگاه ساختار و تنوع میکروبی، فیزیولوژی میکروبی، آزمایشگاه فیزیولوژی میکروبی، باکتری شناسی پزشکی1، آزمایشگاه باکتری شناسی پزشکی 1، باکتری شناسی پزشکی 2، آزمایشگاه باکتری شناسی پزشکی 2، ویروس شناسی، میکروبیولوژی صنعتی، آزمایشگاه میکروبیولوژی صنعتی، میکروبیولوژی غذایی، آزمایشگاه میکروبیولوژی غذایی، میکروبیولوژی محیطی، آزمایشگاه میکروبیولوژی محیطی، قارچ شناسی، آزمایشگاه قارچ شناسی.

کاربرد HSE در میکروبیولوژی

بررسی واحدهای درسی دانشجویان رشته کارشناسی پیوسته میکروبیولوژی نشان می دهد که این دانشجویان واحدهای عملی نظیر آزمایشگاه زیست‌شناسی، آزمایشگاه بیوشیمی ساختار، آزمایشگاه ساختار و تنوع میکروبی، آزمایشگاه ژنتیک پایه، آزمایشگاه بیوشیمی متابولیسم، آزمایشگاه قارچ شناسی را می‌گذرانند. به دلیل اهمیت رعایت ملاحظات ایمنی و HSE، در سرفصل دروس میکروبیولوژی به مخاطرات فیزیکی و شیمیایی و زیستی در آزمایشگاه روش‌های عملی پیشگیری و مقابله با آنها اشاره شده است.    

به عنوان مثال دانشجویان باید مباحث ایمنی آزمایشگاه را بدانند و در محیط آزمایشگاه مسائل ایمنی، بهداشت و HSE را به شدت رعایت نمایند. نظر به اینکه فارغ التحصیلان رشته میکروبیولوژی می‌توانند در آزمایشگاه‌ها و کارخانجات شاغل شوند، لذا آشنایی با دوره های ایمنی و بهداشت شغلی پس از فارغ التحصیلی نیز به شدت سودمند می‌باشد. اعتقاد ما بر این است، آشنایی دانشجویان مقطع کارشناسی پیوسته میکروبیولوژی با مفاهیم HSE و کسب و کارهای فعال در حوزه‌های مختلف ایمنی و HSE بسیار ارزشمند است و می تواند به ارتقای سلامت دانشجویان و فارغ التحصیلان این رشته کمک کند. شما می توانید با کسب و کارهای حوزه HSE موجود در سایت نمایشگاه مجازی باما آشنا شوید و با صرف وقت و هزینه کمتر خدمات و محصولات مرتبط با ایمنی، بهداشت، محیط زیست و انرژی مورد نیازتان را در اختیار داشته باشید. 

به علاوه آشنایی با کسب و کارهای حوزه HSE موجود در سایت نمایشگاه مجازی باما و حضور در دوره های آموزشی آنلاین رایگان و همچنین مشاهده فیلم دوره های آموزشی قبل در توانمندسازی و مهارت افزایی شما دوستان دانشجو مفید باشد. یکی از دوره‌های آموزشی آنلاین رایگان که با رشته میکروبیولوژی مرتبط می‌باشد، عبارت‌ است از:

بازار کار و آینده شغلی

دانش آموختگان رشته میکروبیولوژی در زمینه‌های مشروح زیر مهارت داشته و می‌توانند نقش و توانایی خود را ایفا نمایند

  • رفع نیاز های آموزشی و پژوهشی موسسات آموزش عالی کشور
  • ایجاد اشتغال از طریق تاسیس شرکت های دانش بنیان در رشته میکروبیولوژی
  • ارائه خدمات تخصصی به عنوان کارشناسان میکروبیولوژی در شرکت ها، آزمایشگاه‌ها، کارخانه‌های تولید مواد غذایی، دارویی، آرایشی و بهداشتی، محیط زیست، سلامت، صنعت و کشاورزی و هر ساختاری در کشور که نیاز به خدمات تخصصی میکروبیولوژی در حوزه های تولید و کنترل کیفی محصولات و تشخیص وجود میکروارگانیسم های بیماری‌زا، عامل فساد و خوردگی و نظایر آن را داشته باشد.
  • اشتغال در وزارتخانه ها، سازمان ها و موسسات پژوهشی مرتبط با حفاظت محیط زیست، منابع طبیعی، مراکز ذخایر ژنتیکی کشور

دانشجویان باید در طول دوران تحصیل با کاربرد دروس تخصصی خود در صنعت و جامعه آشنا شوند و شرکت های فعال مرتبط با این مباحث علمی را بشناسند. بررسی واحدهای درسی دانشجویان میکروبیولوژی نشان دهنده این است که برخی از این واحدها با کسب و کارهای معرفی شده در سایت نمایشگاه مجازی باما مرتبط می باشد. به عنوان مثال دانشجویان در طی دوران تحصیل واحدهایی نظیر میکروبیولوژی غذایی، اکولوژی عمومی، میکروبیولوژی صنعتی، آزمایشگاه زیست شناسی، آزمایشگاه ژنتیک پایه، فیزیولوژی گیاهی را می گذرانند. بخشی از کسب و کارهای مرتبط با واحدهای درسی رشته میکروبیولوژی که در راستای اهداف و برنامه های  نمایشگاه مجازی باما می باشد عبارتند از:

فارغ التحصیلان رشته میکروبیولوژی می‌توانند در سازمان‌های حوزه بهداشت و درمان، پژوهشگاه‌های نفت، آزمایشگاه‌های پاتولوژی و میکروب شناسی بیمارستان‌ها، بخش‌های تحقیقاتی صنایع غذایی و دارویی، کشاورزی، محیط زیست، تهیه لوازم آزمایشگاهی و... مشغول به کار شوند و به عنوان کارشناس آزمایشگاه تشخیص طبی، پژوهشگر، کارشناس آزمایشگاه غذا، دارو و بهداشتی، کارشناس آزمایشگاه واکسن و سرم و کارشناس مواد خوراکی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی به فعالیت بپردازند.

این موارد بخشی از حوزه‌های کاری فارغ‌التحصیلان رشته میکروبیولوژی است؛ اما برای داشتن آینده شغلی بهتر، دانشجویان باید به دنبال کسب تجربه و مهارت باشند و صرف گذراندن یک سری دروس تئوری در دانشگاه کافی نیست. در سایت نمایشگاه مجازی باما مجموعه ای از سازمان های مردم نهاد (NGO)، انجمن های علمی، انجمن ها، کانون ها و سازمان های صنفی نیز معرفی شده اند. آشنایی دانشجویان عزیز با این گروه ها نیز می تواند به آینده شغلی آنها کمک نماید.

یکی از اهداف نمایشگاه مجازی باما HSE ایجاد تعامل بین واحدهای درسی گذرانده شده در دوران تحصیلات دانشجویی و شرکت‌ها و مشاغلی است که در سطح کشور در حال فعالیت می‌باشند. در واقع دانشجویان رشته‌های مختلف اگر در طی دوران تحصیل و پس از آن با شرکت‌ها و مؤسسات فعال مرتبط با رشته خود آشنا شده و به نحوی مطلوب در قالب کارآموزی، کارورزی، کارشناس فرایند، نماینده شرکت، کارشناس تحقیق و توسعه و کارشناس بهره‌بردار با شرکت‌ها و مؤسسات در ارتباط باشند، تجربیات خوبی را می‌توانند کسب کنند و آینده شغلی بهتری خواهند داشت.

علاوه بر موارد فوق در سایت نمایشگاه مجازی باما مجموعه ای از مراکز مشاوره و خدمات کارآفرینی و مراکز مشاوره شغلی و کاریابی معرفی شده اند که ارتباط با این مجموعه ها نیز می‌تواند به داشتن آینده شغلی بهتر برای شما کمک کند.

ما در نمایشگاه مجازی باما به منظور توانمندسازی شما دانشجویان عزیز، طرح کاد پلاس را در 5 گام مطرح نمودیم تا در طی دوران تحصیل در دانشگاه، خلاقانه درس بخوانید و به پرورش ایده های خود جهت داشتن آینده شغلی بهتر بپردازید. در اوقات فراعت خود به کسب مهارت و تجربه بپردازید و آینده شغلی بهتری داشته باشید.

نظرات و پیشنهادات