عنوان دوره آموزشی: جستجو و نجات افراد در محیط حاوی دود و حرارت ناشی از آتش سوزی

جناب آقای مهندس امیر میدانی

دانشجوی دکترای محیط زیست، کارشناس ارشد HSE، فرمانده شیفت و مدرس آتش نشانی یزد

نحوه برگزاری:آنلاین

جهت دریافت جزوه آموزشی دوره جستجو و نجات افراد در محیط حاوی دود و حرارت ناشی از آتش سوزی (1) کلیک نمایید.

جهت دریافت جزوه آموزشی دوره جستجو و نجات افراد در محیط حاوی دود و حرارت ناشی از آتش سوزی (2) کلیک نمایید.

گواهی پایان دوره: گواهی پایان دوره توسط شرکت آتی سلامت محیط و کار پویا اعطا می گردد. این شرکت دارای مجوز آموزشی از مرکز تحقیقات وزارت کار و سازمان فنی و حرفه ای کشور می باشد.

کسب و کارهای مرتبط با ارزیابی و تأمین تجهیزات اعلام و اطفای حریق

با عنایت به وبینار فوق، مطلب زیر می تواند برای شما مفید باشد.

جستجو و نجات در دود و گرمای ناشی از آتش‌سوزی

عملیات جستجو و نجات (SAR) در محیط‌های  پر از دود و با دمای بالا از جمله خطرناک‌ترین و حیاتی‌ترین وظایفی است که آتش‌نشانان با آن مواجه هستند. وقتی جان افراد در خطر است و دید به چند سانتی متر کاهش می‌یابد، موفقیت به آموزش، استراتژی و کار تیمی بستگی دارد. این مقاله به بررسی بهترین شیوه‌های SAR در شرایط دود و گرما می‌پردازد و تاکتیک‌های ضروری را که توسط آمار دنیای واقعی و بینش‌های عملی پشتیبانی می‌شوند، تشریح می‌کند.

محتوای‌ آموزشی مرتبط: وبینارها و دوره های آموزشی ایمنی و آتش نشانی

درک خطرات ناشی از دود و گرما

تهدید دوگانه: در مواقع اضطراری آتش‌سوزی، دود و گرما دو خطر اصلی هستند که مانع تلاش‌های آتش‌نشانی می‌شوند و هم قربانیان و هم نجات‌دهندگان را به خطر می‌اندازند. دود، دید را مختل می‌کند، باعث سردرگمی می‌شود و منجر به ناراحتی تنفسی می‌شود. گرمای ناشی از آتش‌سوزی می‌تواند در سطح سقف از 1100 درجه فارنهایت (593 درجه سانتیگراد) فراتر رود و قرار گرفتن در معرض آن بدون محافظت حتی در عرض چند ثانیه کشنده است.

آتش‌نشانان باید با تجهیزاتی کار کنند که در عین محافظت، تحرک، شنوایی و ارتباطات را محدود می‌کند. قرار گرفتن طولانی مدت در شرایط سخت، حتی با لباس محافظ، خستگی را افزایش داده و کارایی را کاهش می‌دهد.

محتوای‌ آموزشی مرتبط: بررسی و علت یابی حوادث حریق

آمادگی قبل از جستجو: قبل از ورود به محل آتش سوزی

1. از طرح ساختمان مطلع شوید: داشتن دانش قبلی از طرح ساختمان می‌تواند نجات‌بخش باشد. آتش نشانان باید:

• در صورت وجود، نقشه‌های طبقات را بررسی کنند.
• نقاط خروج احتمالی را شناسایی کنند.
• از خطراتی مانند راه پله‌ها، محل‌های تخلیه یا تغییرات ساختمانی آگاه باشند.

2. ارزیابی و سنجش ریسک: قبل از شروع جستجو:

• یک بررسی 360 درجه از سازه انجام دهید.
• رفتار آتش، یکپارچگی سازه و میزان زنده ماندن قربانی را تعیین کنید.
• در صورت امکان از دوربین‌های تصویربرداری حرارتی (TIC) برای ارزیابی شرایط داخلی استفاده کنید.

3. وظایف را به وضوح تعیین کنید:

یک جستجوی موفق به تلاش هماهنگ تیمی بستگی دارد:

• یک رهبر تیم جستجو تعیین کنید.
• نقش‌هایی مانند هدایت گر، حمل کننده قربانی و نگهبان عقب را تعریف کنید.
• ارتباط رادیویی و ردیابی پاسخگویی را به طور مداوم حفظ کنید.

تکنیک‌های جستجو در محیط‌های پر از دود

روش جستجوی جهت‌دار: این روش به آتش‌نشانان اجازه می‌دهد تا به یک نقطه مرجع (مانند دیوار یا لوله شلنگ) متصل بمانند، که این امر ناوبری را بهبود می‌بخشد و سردرگمی در دود غلیظ را کاهش می‌دهد.

مراحل کلیدی:

1. یکی از اعضای تیم در نزدیکی یک مسیر ثابت جهت‌یابی می‌کند.
2. سایر اعضای تیم به سمت بیرون جستجو می‌کنند و به نقطه مبدا برمی‌گردند.
3. اگر دید نزدیک به صفر است، از طناب‌های جستجو استفاده کنید.

جستجوی دیوار سمت راست/چپ: آتش‌نشانان یک دیوار را در اطراف محیط یک اتاق دنبال می‌کنند:

1. تماس فیزیکی با دیوار را حفظ کنید.
2. کف را با ابزار برای یافتن موانع یا قربانیان جارو کنید.
3. اتاق‌های جستجو شده را با استفاده از گچ یا برچسب علامت‌گذاری کنید.

هویه-ورود-جداسازی-جستجو (VEIS):یک روش پرخطر و پربازده به ویژه برای خطرات جانی مشکوک:

1. تهویه: پنجره را بشکنید و پاک کنید.
2. ورود: به سرعت به داخل بروید.
3. ایزوله کردن: برای محدود کردن گسترش آتش، در را ببندید.
4. جستجو: جستجوی سریع و هدفمندی را در آن منطقه انجام دهید.

⚠️ توجه: این روش به دلیل خطر ذاتی آن نیاز به آموزش پیشرفته دارد.

محتوای‌ آموزشی مرتبط: حفاظت ساختمان ها در برابر حریق

مدیریت گرما و نکات لازم برای بقا

در طول حوادث طولانی:

• آتش نشانان باید به صورت چرخشی جابجا شوند و برای توانبخشی (استراحت، آبرسانی، معاینه پزشکی) زمان داده شود.
• استرس گرمایی یکی از دلایل اصلی آسیب دیدگی آتش نشانان است.
• در ارتفاع پایین بمانید و هوشمندانه حرکت کنید
• در دود غلیظ، ماندن در زیر لایه حرارتی (حدود ۳ تا ۴ فوت بالاتر از کف) دسترسی به هوای خنک تر و قابل تنفس تر را تضمین می کند.
• در حالت چمباتمه یا سینه خیز حرکت کنید.
• از عجله کردن خودداری کنید؛ حرکت حساب شده آسیب را کاهش داده و اثربخشی جستجو را افزایش می دهد.

محتوای‌ آموزشی مرتبط: اصول و مبانی حریق

آمارهای دنیای واقعی که اهمیت دارند

• طبق گزارش انجمن ملی حفاظت در برابر آتش (NFPA)، بیش از 80 درصد از مرگ و میر غیرنظامیان مرتبط با آتش‌سوزی در ساختمان‌های مسکونی رخ می‌دهد که شرایط SAR در آنها بسیار دشوار است.
• گمراهی در دود یکی از دلایل اصلی مرگ و میر آتش‌نشانان در هنگام آتش‌سوزی‌های ساختمانی است.
• تیم‌های مجهز به TIC سرعت جستجو را تا 30 درصد بهبود می‌بخشند و زمان قرار گرفتن در معرض قربانی را کاهش می‌دهند.

محتوای‌ آموزشی مرتبط: نحوه کار با خاموش کننده های دستی انواع مواد اطفای حریق و اثرات آن بر محیط زیست

نتیجه‌گیری: خودتان را مجهز کنید و جان انسان‌ها را نجات دهید

جستجو و نجات در شرایط دود و آتش به چیزی بیش از شجاعت نیاز دارد، این کار نیاز به آمادگی، نظم و انضباط و یادگیری مداوم دارد. آتش‌نشانان و کارآموزان باید بر جنبه‌های فنی و تاکتیکی SAR تسلط داشته باشند تا اثربخشی را به حداکثر و خطر را به حداقل برسانند.

"شرکت فناور آتی سلامت محیط کار و پویا، دارای مجوز برگزاری دوره های آموزشی از مرکز تحقیقات و تعلیمات حفاظت فنی و بهداشت کار، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و سازمان فنی و حرفه ای کشور،مجوز کانون تبلیغات از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و مجوز فناوری تحت حمایت پارک علم و فناوری یزد می باشد."